SPFP – Stowarzyszenie Projektantów Form Przemysłowych

Menu pomocnicze

AKTUALNOŚCI

50 lat SPFP

W tym roku mija 50 lat od powstania Stowarzyszenia Projektantów Form Przemysłowych. Zajęci bieżącymi sprawami o mały włos nie przeoczyliśmy tego faktu. Polska po komunizmie to młode państwo, a wzornictwo to młoda dyscyplina. Patrzymy w przyszłość. I dobrze. Ale dobrze jest też na chwilę przystanąć i zdać sobie sprawę, że SPFP jest stałym punktem w naszej zmieniającej się zawodowej rzeczywistości. 50 lat jego istnienia można podzielić na trzy okresy. W latach 1963–1980 Stowarzyszenie umożliwiało polskim projektantom kontakty ze sobą i ze światem. Miało też wpływ na budowanie pozycji zawodu w ówczesnej Polsce, a pośrednio – choć w niewielkim stopniu – na kształtowanie polityki gospodarczej. Organizacja liczebnie niewielka, ale skupiająca wiodących polskich projektantów, była w świecie doceniana. Przedstawicieli SPFP kilkakrotnie wybierano do władz międzynarodowej organizacji projektantow: Andrzej Pawłowski (pierwszy prezes SPFP) i Ryszard Bojar byli wiceprzewodniczącymi ICSID i członkami jego Zarządu. Przedstawiciele Stowarzyszenia uczestniczyli w spotkaniach istniejącej w PRL Rady Wzornictwa i mieli wpływ na jej decyzje. Drugi etap to lata osiemdziesiąte, okres „wielkiej smuty” politycznej i upadku polskiej gospodarki. W tym czasie wiele organizacji zostało zlikwidowanych lub zakończyło działalność. SPFP przetrwało dzięki uporowi i organicznej pracy jego członków, a zwłaszcza ówczesnego prezesa Wojciecha Wybieralskiego.

Trzeci etap to czas po roku 1989, nowy ustrój polityczny, gospodarka rynkowa, wejście Polski do Unii Europejskiej. W tym okresie wiele organizacji utworzonych w czasach PRL nie potrafiło się odnaleźć i zakończyło działalność. SPFP przeciwnie – przekształciło się z elitarnej organizacji, ograniczonej terytorialnie do Krakowa i Warszawy, w ogólnopolskie stowarzyszenie reprezentujące polskich projektantów. Zaraz po 1989 roku i wkroczeniu gospodarki rynkowej wydawało się, że wystarczy dobrze „robić swoje”, a sytuacja wzornictwa w Polsce będzie coraz lepsza. Okazało się jednak, że bez instytucjonalnego wsparcia na tym polu zaczęliśmy zostawać w tyle za większością krajów europejskich. Przedstawiciele środowiska projektantów, z istotnym udziałem SPFP i ośrodków akademickich, postanowili działać aktywnie, żeby zmienić tę sytuację. Organizowane konsekwentnie po 2000 roku wystawy, konferencje, opracowywane raporty i publikacje zmieniły postrzeganie wzornictwa i odniosły skutek w formie finansowego wsparcia o niespotykanym dotąd wymiarze. Wzornictwo stało się zamawianym kierunkiem studiów, powstały nowe ośrodki popularyzacji wzornictwa, organizuje się festiwale, dizajn jest jednym z elementów promocji kraju za granicą. Dzięki funduszom europejskim Polska wykonała w ostatnich latach ogromny skok cywilizacyjny. Przed nami kolejna transza funduszy unijnych i kolejna szansa na rozwój kraju, jego gospodarki i kultury. Przedstawiciele SPFP starają się, aby wzornictwo nadal było jednym z czynników tego rozwoju. Rola dizajnu została zdefiniowana na poziomie Komisji Europejskiej, przy znacznym udziale europejskiej organizacji projektantów BEDA, w której pracach SPFP aktywnie uczestniczy. Znacznie wzrosła w ostatnich latach świadomość znaczenia wzornictwa wśród polskich przedsiębiorców. Trzeba żywić nadzieję, że nadal będą dostępne fundusze na wsparcie dla wzornictwa na poziomie krajowym i regionalnym, że będą dobrze wydawane i będą pracować na przyszłość. Przed SPFP stoją kolejne wyzwania. Szóstego lipca wybrano nowy Zarząd Stowarzyszenia, które będą musiały określić rolę organizacji w zmieniającej się rzeczywistości. Może wobec pozytywnych zmian w skali makro przyszedł czas na bardziej wnikliwe zajęcie się sprawami członków – projektantów, przez których i dla których SPFP zostało 50 lat temu powołane do życia? Odpowiedź na to pytanie sformułują nowe władze Stowarzyszenia pod przewodnictwem prezes Bogumiły Jung. Michał Stefanowski